Het Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW) ondersteunt, traint en adviseert huurders/bewoners over uiteenlopende onderwerpen op het gebied van wonen, de wijk en de stad. De organisatie, 20 jaar geleden ontstaan uit een samenvoeging van zeven belangenorganisaties, heeft een sterk professioneel karakter en biedt een uitgebreid dienstenpakket aan. Hoewel ondersteuning en advisering bij belangenbehartiging – door bewoners zelf – nog steeds een grote rol speelt, heeft het ASW zich nadrukkelijk verbreed. Zo stimuleert en faciliteert ASW bewonersparticipatie op alle niveaus en heeft de fijnmazige organisatie een duidelijke signaleringsfunctie richting de gemeente.

Jacqueline van Loon, één van de directeuren van Amsterdams Steunpunt Wonen

De keuze voor het OSA lidmaatschap is volgens directielid Jacqueline van Loon een logische: “We namen al deel aan bijvoorbeeld de Amsterdamse Wijkaanpak voor de bevordering van bewonersinitiatieven en we realiseren ons dat we onderdeel zijn van een gemeenschappelijke welzijnsambitie. Bovendien geloven we in het belang van een goede sociale infrastructuur, waar bewoners op terug kunnen vallen. Plus: het uitwisselen van kennis met samenwerkingspartners is een essentiële voorwaarde om te kunnen sturen op kwaliteitsverbetering en effectiviteit.”

Overbruggen

Hoewel ‘de tijdgeest’ niet mee lijkt te werken, wil ASW juist nu op samenwerking en expertise-uitwisseling inzetten. Jacqueline: “We hebben te maken met toegenomen concurrentie, bijvoorbeeld vanwege het aanbestedingenregime, met bezuinigingen vanwege de crisis én met schaalvergroting. Toch denk ik dat een organisatie als ASW veel bij partnerschappen kan winnen. En andersom. Als we gezamenlijk optrekken, zijn we een sterkere gesprekspartner voor bijvoorbeeld overheden en corporaties. Wat mij betreft moeten we proberen om individuele instellingsbelangen te overbruggen en als sector voor kwaliteit te gaan. Daar hangt natuurlijk een prijskaartje aan, maar we hebben het wel over het belang van burgers en uiteindelijk dus van de buurt  en de stad als geheel.”

ASW is zelf altijd een bruggenbouwer geweest, want de organisatie werkt met en voor een brede waaier aan  bewoners- en zelforganisaties op meerdere schaalniveaus. “Zo ondersteunen we bewonersgroepen bij ingrijpende processen als sloop, renovatie of nieuwbouw, maar ook bij ‘kleinere’ onderwerpen als het beheer van binnenterreinen of het doorvoeren van energiebesparende maatregelen. Kijk, het huisvestingsbeleid en de wet- en regelgeving zijn enorm ingewikkeld. En zelfs áls een bewoner alle regels kent, is het lastig om aan de onderhandelingstafel uitgenodigd te worden. Om dat proces te faciliteren, bieden we actieve bewoners trainingen aan, variërend van laagdrempelige cursussen voor migrantenvrouwen tot en met workshops die mensen laten ontdekken hoe ze op stedelijk of regionaal niveau kunnen onderhandelen.”

Meer met elkaar

Een belangrijke pijler is het stimuleren van de ‘eigen kracht’ van burgers. “Hoe meer bewoners zelf – met elkaar – kunnen oplossen, hoe beter. Ook al omdat dit een stimulans voor de sociale cohesie en het ‘ownershipsgevoel’ betekent. Toch zijn er altijd momenten dat de specifieke kennis en deskundigheid van professionals onontbeerlijk is, bijvoorbeeld bij de realisatie van nieuwe woonvormen, zoals woongroepen voor allochtone ouderen of semizelfstandige huisvesting voor gehandicapte kinderen. Vooral in de stedelijke vernieuwingsgebieden, waar veel migranten wonen zien we het aantal bewonersinitiatieven toenemen.  Doordat ze zelf de regie houden, voelen ze zich serieus genomen en ‘groeien’ ze in het proces. Dat werkt sterk empowerend. Onze rol is vooral ondersteunend en faciliterend. Zo stellen wij bewoners in staat om hun eigen rol in de wijkontwikkeling te spelen. Ons multiculturele team wijkontwikkeling  ontwikkelt steeds nieuwe participatievormen, die goed aansluiten bij de diversiteit in de wijk. Het is leuk om te zien dat we daarmee écht resultaten boeken. Wij zoeken naar een aanpak, die leidt tot blijvende resultaten. Dat betekent investeren in mensen en lange termijn programma’s, waarin bewoners de kans krijgen zich te ontwikkelen. Want alleen als het beter gaat met de mensen, gaat het beter met de buurt.”

Gemeenschappelijke opdracht

De laatste jaren zijn honderden laagdrempelige bewonersinitiatieven van de grond gekomen: “Van extra speelgelegenheid voor kinderen tot kunst- en sportprojecten, en van het aanleggen van moestuintjes tot buurtfestivals en de oprichting van een ‘buurtvrouwenbrigade’. Daarbij streven we ernaar om mensen van de meest uiteenlopende leeftijden en culturele achtergronden te verbinden, want de ontwikkeling van de wijk gaat dan hand in hand met de ontwikkeling van de bewoners zelf. En dat maximaliseert de kans op duurzame verbeteringen.” Volgens Jacqueline biedt het OSA lidmaatschap aanknopingspunten om de samenwerking met andere organisaties op buurt- en wijkniveau te intensiveren. “Dat is enerzijds belangrijk om de continuïteit van succesvolle initiatieven te waarborgen en anderzijds omdat we dan gezamenlijk kunnen sturen op een samenhangende sociale infrastructuur in de wijk. Hier ligt volgens ons een gemeenschappelijke opdracht; we willen immers allemaal de stad en haar bewoners vooruit helpen.”